Elmas kalem nasıl tanımlanır: uç radyüsü, talaş açısı, boşluk açısı ve dalgalılık

Elmas kalemin parçaları

Elmas kalem, bir sapa lehimlenmiş veya bağlanmış ve kesici ağız oluşacak şekilde parlatılmış küçük bir elmastır. Talaşın aktığı üst yüzey talaş yüzeyidir. Kesici ağzın altındaki, işlenen yüzeye bakan yüz boşluk yüzeyidir (yan yüzey). İkisinin birleştiği ağız ya uç radyüslü yuvarlak ya da uç açılı sivridir. Takımın kesim davranışının neredeyse tamamı bu birkaç özellikten gelir.

Uç radyüsü ve ilerleme: yüzeyi ne belirler

Radyüslü bir takım, parçanın her turunda minik bir iz bırakır. Teorik yüksekliği (tepe-çukur) yaklaşık olarak:

iz yüksekliği ≈ ilerleme² ÷ (8 × uç radyüsü)

Örneğin 0,5 mm uç radyüsü ve tur başına 0,01 mm ilerleme yaklaşık 25 nanometrelik teorik bir iz verir: gözün görebileceğinin çok altında. İlerlemeyi yarıya indirmek izi dörtte bire düşürür; radyüsü iki katına çıkarmak yarıya indirir. Gerçek yüzey malzemeye, kesici kalitesine ve makineye de bağlıdır, ama bu kural ayna yüzey için neden ince ilerleme ve cömert radyüs kullanıldığını açıklar.

• Büyük radyüs: aynı ilerlemede daha pürüzsüz yüzey, daha toleranslı, ama parçadaki küçük radyüslere veya keskin iç köşelere ulaşamaz.
• Küçük radyüs: ince detaylara ve dik eğimlere ulaşır, ama aynı yüzey için daha ince ilerleme ister ve daha az yük taşır.
• Sivri (V) takımlar: uç açısıyla tanımlanır, örneğin 60° veya 90°. Kanallar, Fresnel desenleri ve dekoratif çizgiler için; uç en zayıf noktadır.

Talaş açısı

Talaş açısı, üst yüzeyin kesici ağızdan ve parça merkezinden geçen çizgiye göre eğimidir.

• 0°: alüminyum, bakır, pirinç, değerli metaller ve plastiklerde elmas kalemler için olağan seçimdir. Kesici dayanımını ve temiz kesimi dengeler.
• Negatif (örneğin −25°): germanyum ve silisyum gibi kırılgan malzemeler için. Malzemeyi kesici ağızda sıkıştırır; böylece çatlamak yerine ince talaş olarak ayrılır.
• Pozitif: daha düşük kuvvetle daha rahat keser, bazen yumuşak veya yapışkan malzemelerde kullanılır, ama kesici daha zayıftır ve daha kolay kırılır.

Boşluk açısı

Boşluk açısı, kesici ağzın altındaki yüzün işlenmiş yüzeye sürtmesini önler. Kesilecek yüzeyin en dik kısmı için yeterince büyük olmalıdır; yoksa yan yüzey değer ve yüzeyi bozar. Ama her fazladan derece kesicinin desteğini azaltır. Elmas kalemlerde boşluk açısı genellikle birkaç dereceden on-on beş dereceye kadardır ve parçaya göre seçilir.

Boşluk yüzeyi konik veya silindirik olabilir. Konik boşluk kesiciden uzaklaşır ve daha keskin bir takım verir; silindirik boşluk kesicinin altında aynı formu korur, daha rijittir ve yeniden leplemeden sonra radyüsünü daha iyi korur.

Kesici ağız dalgalılığı

Dalgalılık, yuvarlak bir kesici ağzın kusursuz bir daireden ne kadar saptığıdır. Dekoratif işlerde nadiren önemlidir. Optikte ve lens kalıplarında kesici formu doğrudan yüzeye basılır; bu yüzden optik takımlar kontrollü dalgalılıkla, tipik olarak yaklaşık 1 µm'den 50 nm'ye veya daha iyisine kadar üretilir ve ölçülür. Dalgalılığı yalnızca parçanız gerektiriyorsa isteyin: daha dar dalgalılık daha pahalıdır.

Merkez yüksekliği ve ayar

Takım ucu tam iş mili merkezi yüksekliğinde olmalıdır. Üstünde veya altında kalırsa, takım alın tornalamada merkeze kadar kesemez, küçük bir tümsek veya halka bırakır ve etkin talaş ve boşluk açıları değişir. Elmas kalemlerde ayar çok hassas olmalıdır. Uç yüksekliği dar toleransla üretilmiş takımlar ve ince ayarlı tutucular bunu çok kolaylaştırır.

Kristal yönlendirmesi

Elmas bazı kristal yönlerinde diğerlerinden daha serttir. İyi bir üretici her taşı, kesici ağız aşınmaya dayanıklı bir yönde çalışacak şekilde yönlendirir. Bunu siz tanımlamazsınız, ama aynı geometriye sahip iki takımın çok farklı ömürler göstermesinin nedenlerinden biridir. Bkz. doğal elmas, MCD ve CVD rehberimiz.

Tipik başlangıç değerleri

Bunlar başlangıç noktalarıdır, kural değil. Doğru geometri parçaya, makineye ve parti büyüklüğüne bağlıdır.

Takım siparişi için bize ne göndermeli

• İşlediğiniz malzeme ve istediğiniz yüzey.
• Makine ve takım tutucu (sap ölçüsü ve boyu, özel bağlama).
• Parçanın veya takımın çizimi ya da mevcut takımın numunesi veya fotoğrafı.
• Biliyorsanız: uç radyüsü veya uç açısı, talaş açısı, boşluk açısı ve optik için dalgalılık. Bilmiyorsanız biz öneririz.

Bulunmaz ne yapar

Bulunmaz, çiziminizdeki radyüs, açılar ve sap ölçüsüyle doğal elmas ve MCD tek kristal elmas kalemler üretir, üretimden önce onayınız için takım çizimi gönderir ve kesici aşındığında takımları biler. Özel üretim elmas takımlarımıza ve optik ve lens kalıpları için elmas tornalama kalemlerimize bakın.